Μεγάλη προσοχή: Ποιο δημοφιλές γλυκαντικό μπορεί να προκαλέσει βλάβες στο ήπαρ

Οι γλυκαντικές ουσίες, όπως η σορβιτόλη, θεωρούνται ασφαλείς από πολλούς καταναλωτές, αλλά αυτό ίσως να μην είναι αληθές, σύμφωνα με νέα μελέτη που δημοσιεύεται στο περιοδικό Science Signaling. Οι ερευνητές από το Πανεπιστήμιο της Ουάσινγκτον υποστηρίζουν ότι η σορβιτόλη μπορεί να προκαλέσει βλάβες στο ήπαρ υπό συγκεκριμένες συνθήκες. Το εύρημα αυτό θέτει υπό αμφισβήτηση την ασφάλεια των συνηθισμένων υποκατάστατων ζάχαρης και υπογραμμίζει ότι ο τρόπος που το σώμα επεξεργάζεται αυτά τα γλυκαντικά μπορεί να έχει απρόβλεπτες συνέπειες για την υγεία.

Σορβιτόλη και φρουκτόζη

Όπως διαβάζουμε στο The Brighter Side of News, η σορβιτόλη μοιάζει πολύ με τη φρουκτόζη και μπορεί να προκαλέσει παρόμοιες μεταβολικές αλλαγές. Η ομάδα των ερευνητών έδειξε ότι η υπερβολική φρουκτόζη οδηγεί σε λιπώδη διήθηση του ήπατος (στεάτωση). Η νέα μελέτη υποδηλώνει ότι η σορβιτόλη δεν είναι απλώς ένα χαμηλών θερμίδων γλυκαντικό, αλλά μπορεί να ενεργεί σαν «ξάδελφος» της φρουκτόζης, αυξάνοντας την πιθανότητα συσσώρευσης λίπους και γλυκογόνου στο ήπαρ,  όταν δεν υπάρχουν οι κατάλληλες εντερικές βακτηριακές κοινότητες.

Η σορβιτόλη εισέρχεται στο σώμα είτε από τρόφιμα όπως τσίχλες και φρούτα είτε παράγεται φυσιολογικά μετά τα γεύματα μέσω μετατροπής της γλυκόζης. Στο έντερο, τα φιλικά βακτήρια, όπως συγκεκριμένα στελέχη Aeromonas, διασπούν τη σορβιτόλη σε αβλαβή προϊόντα. Όταν όμως τα βακτήρια λείπουν ή υπερφορτώνονται, η σορβιτόλη φτάνει στο ήπαρ και μετατρέπεται σε φρουκτόζη, προκαλώντας συσσώρευση λίπους και γλυκογόνου, τα χαρακτηριστικά της λιπώδους ηπατικής νόσου.

Τι αυξάνει την παραγωγή σορβιτόλης

Ακόμη και κανονικά διαιτητικά πρότυπα μπορούν να αυξήσουν την παραγωγή σορβιτόλης. Δίαιτες πλούσιες σε γλυκόζη ή τρόφιμα με προσθήκη σορβιτόλης μπορούν να υπερφορτώσουν τα βακτήρια του εντέρου. Το αποτέλεσμα είναι να φτάνει μεγαλύτερη ποσότητα στο ήπαρ, προκαλώντας βλάβη. Η έρευνα έδειξε επίσης ότι η σορβιτόλη μπορεί να συσσωρευτεί και σε άλλους ιστούς, γεγονός που εγείρει ερωτήματα για πιθανές επιπτώσεις σε άλλα όργανα πέρα από το ήπαρ.

Η υγεία του εντερικού μικροβιώματος καθορίζει την ικανότητα του οργανισμού να διαχειριστεί τη σορβιτόλη. Σε ζέβρα χωρίς βακτήρια, η λιπώδης ηπατική νόσος εμφανίστηκε μέσα σε μια εβδομάδα, ακόμη και χωρίς υψηλή κατανάλωση ζάχαρης. Η επαναφορά βακτηρίων που διασπούν τη σορβιτόλη ανέστρεψε τη βλάβη. Το εύρημα δείχνει ότι η προστασία του ήπατος δεν εξαρτάται μόνο από τη διατροφή, αλλά από τη συνεργασία μεταξύ μικροβίων και μεταβολισμού.

Μία πολύπλοκη κατάσταση

Η σορβιτόλη δεν είναι αβλαβής μόνο λόγω χαμηλών θερμίδων. Ακόμη και άτομα με υγιές έντερο μπορούν να αντιμετωπίσουν κινδύνους, αν η πρόσληψη είναι υψηλή. Η μελέτη επισημαίνει ότι η υπόθεση πως τα υποκατάστατα ζάχαρης είναι ασφαλή επειδή συμβάλουν στη μείωση των θερμίδων είναι υπεραπλουστευμένη. Η πραγματική ασφάλεια εξαρτάται από πολλούς παράγοντες, όπως τη διατροφή, την κατάσταση του μικροβιώματος και τις ατομικές μεταβολικές αντιδράσεις.

Για άτομα με διαβήτη ή μεταβολικές διαταραχές, τα υποκατάστατα ζάχαρης συχνά είναι απαραίτητα για έλεγχο της γλυκόζης. Ωστόσο, η υπερβολική χρήση σορβιτόλης μπορεί να μεταφέρει τον κίνδυνο από την αύξηση σακχάρου στο αίμα σε προβλήματα στο ήπαρ. Η έρευνα υπογραμμίζει την ανάγκη να καθοριστούν ασφαλείς ποσότητες και να εξεταστούν παράγοντες όπως αντιβιοτικά, αλλαγές στο μικροβίωμα και υψηλή γλυκόζη στη διατροφή.